|
Vrije val
|
|
|
Periode van gewichtloosheid tijdens een parabolische vlucht.
|
Wanneer je in vrije val bent, voelt het aan alsof je zweeft. Dat is een gevoel dat je misschien al hebt ervaren op het moment
dat een lift begint af te dalen, of in een achtbaan, op het moment dat de rails naar beneden afbuigen.
Wanneer een voorwerp zich in blijvende vrije val bevindt en wanneer er geen uitwendige krachten op inwerken, wordt het voorwerp
gewichtloos. Dit is een toestand van zogenaamde nulzwaartekracht (oG). In werkelijkheid is het heel moeilijk om alle uitwendige krachten volledig uit te schakelen. Een voorwerp dat bijvoorbeeld
rond de Aarde draait op een hoogte van ongeveer 400 kilometer (zoals het ISS) zal te maken krijgen met wrijving, omdat er
nog steeds wat druk van de atmosfeer van de Aarde merkbaar blijft. De wetenschappelijke term voor de licht verstoorde zwaartekrachtomgeving
van een voorwerp in een baan om de de Aarde is microzwaartekracht (µG).
We spreken soms van G-krachten. Wanneer een lift begint te stijgen, kun je voelen dat je voeten op de vloer worden gedrukt, net alsof de zwaartekracht vergroot
is. Deze krachten worden positieve G-krachten genoemd en zijn het resultaat van de opwaartse versnelling van de lift.
De trekkracht die de zwaartekracht van de Aarde uitoefent op het oppervlak van de Aarde is 1G. In een achtbaan kan je 2G bereiken en tot 5G in een bobslee of aan boord van een lanceerraket. Dit betekent dat de versnelling twee keer groter, of vijf keer groter is
dan de kracht die de zwaartekracht van de Aarde normaal op je uitoefent. In een achtbaan ervaar je dit onderaan de rails,
net wanneer de rails weer naar boven buigen.
Vliegtuigen die op en neer vliegen in parabolen zullen periodes van verhoogde G-krachten en periodes van verlaagde G-krachten bereiken. De parabolische vluchten van ESA worden uitgevoerd aan boord van een Airbus A300. Passagiers aan boord zullen periodes van verhoogde Gkrachten ervaren
die 20 seconden duren, onmiddellijk gevolgd door 20 seconden met verlaagde G‑krachten.
Parabolische vluchten worden gebruikt om wetenschappelijke en technologische onderzoeken voor korte periodes in gewichtloze
toestand uit te voeren. Ze bieden de mogelijkheid om instrumenten te testen, vòòr ze daadwerkelijk naar de ruimte worden gevlogen
om daar gebruikt te gaan worden. Deze vluchten geven astronauten ook de mogelijkheid om gewichtloze omstandigheden te ervaren
voordat ze deelnemen aan een langdurige vlucht in de ruimte.
|