ESA - Education - International Space Station

Bronnen

Algemeen

ESA Educatieve webpagina’s: www.esa.int/education

Educatie webpagina’s, bemande ruimtevaart: http://www.esa.int/spaceflight/education

Dictionary.com: www.dictionary.com

Plant Biocentre: http://www.bio.ntnu.no/Plantebiosenteret/Engelsk/index.htm

Canadarm (CSA): http://www.space.gc.ca/asc/eng/exploration/canadarm/default.asp

ESA Kids : http://www.esa.int/kids

Wat is het Internationaal Ruimtestation?

Het Internationaal Ruimtestation: www.esa.int/export/esaHS/iss.html

Andere ruimtevaartorganisaties: www.esa.int/export/esaHS/ESAGRE0VMOC_index_0.html

Europese deelname: http://www.esa.int/esaHS/isselements.html

Cupola: http://www.esa.int/esaHS/ESA65K0VMOC_iss_0.html

DSM-R: http://www.esa.int/esaHS/ESAOXX0VMOC_iss_0.html

Europese Robotarm: http://www.esa.int/esaHS/ESAQEI0VMOC_iss_0.html

Kid Space (CSA): http://www.space.gc.ca/asc/eng/kidspace/kidspace.asp

Ondersteunende en Operationele Centra: www.esa.int/export/esaHS/ESA1WJ0VMOC_iss_0.html

1.1

Onderzoek in de ruimte: www.esa.int/export/esaHS/research.html

Columbus laboratorium: www.esa.int/export/esaHS/ESAAYI0VMOC_iss_0.html

Columbus laboratorium, feiten, met een link naar onderzoeksfaciliteiten in het Columbus laboratorium: www.esa.int/export/esaHS/ESAFRG0VMOC_iss_0.html

Biolab: www.esa.int/export/esaHS/ESA8EG0VMOC_iss_0.html

1.2

Waar bevindt zich het ISS:

Waar bevindt zich het ISS: www.esa.int/seeiss

Zie het ISS vanuit je woonplaats (info): www.esa.int/export/esaHS/ESA0I6KE43D_index_0.html

Waar bevindt zich het ISS?– wereldkaart (NASA): www.spaceflight.nasa.gov/realdata/tracking/index.html

Kan ik het ISS zien vanuit mijn achtertuin? (NASA): www.spaceflight.nasa.gov/realdata/sightings/index.html

Meer info over banen:

Banen: www.esa.int/export/esaCP/ESA104MBAMC_FeatureWeek_0.html

Interactief programma over satellieten in baan: www.esa.int/export/esaCP/ESAC8Z1VMOC_FeatureWeek_0.html

Schiet een kanonbal in een baan (NASA): http://spaceplace.jpl.nasa.gov/orbits1.htm

Animatiebanen (CNES – in het Frans): http://www.cnes.fr/html/_98_100_3519_3718_3738_.php

Planeten/Astronomie:

Planeten en planeetstelsels: www.esa.int/export/esaCP/ESAYIXNED2D_index_0.html

http://www.esa.int/esaCP/ESAG3VG18ZC_index_0.html

De ESA/ESO Astronomie Oefenseries (Onderwijsmateriaal): www.astroex.org/

Wetenschappelijke woordenlijst: http://www.esa.int/esaSC/SEMVH0S1VED_index_0.html

Onderwerpen over de ruimte: http://www.esa.int/esaSC/SEMH6QS1VED_index_0.html

Satellieten:

Eduspace (Onderwijsmateriaal –observatie van de Aarde): www.eduspace.esa.int/

Meteorologie (Onderwijsmateriaal – MSG-satelliet): www.esa.int/export/esaCP/ESASW5OED2D_index_0.html

Observatie van de Aarde: www.esa.int/export/esaSA/earth.html

Telecommunicatie: http://www.esa.int/esaTE/

Navigatie: http://www.esa.int/esaNA/

Satellieten: www.esa.int/export/esaCP/ESAN2VG18ZC_index_0.html

1.3

Bemande ruimtevaart: http://www.esa.int/esaHS/

Het Internationaal Ruimtestation: http://www.esa.int/esaHS/ESA6NE0VMOC_iss_0.html

Europese partners: http://www.esa.int/esaHS/ESA0241VMOC_iss_0.html

Carrières in de ruimte (CSA): http://www.space.gc.ca/asc/pdf/educator-careers_space.pdf

Carrières in de ruimte-industrie (CSA): http://www.space.gc.ca/asc/pdf/educator-job_space.pdf

1.4

Bemande ruimtevaart: http://www.esa.int/esaHS/

Over het Internationaal Ruimtestation: http://www.esa.int/esaHS/ESA6NE0VMOC_iss_0.html

Europese deelname: http://www.esa.int/esaHS/isselements.html

MELFI: http://www.esa.int/esaHS/ESAJVCF18ZC_index_0.html

Cryosystem: http://www.esa.int/esaHS/ESABHPVTYWC_index_0.html

Microgravity Science Glovebox: http://www.esa.int/esaHS/ESAUEQVTYWC_index_0.html

Controle Centra: http://www.esa.int/esaHS/ESAOYJ0VMOC_iss_0.html

Deelnemende landen: http://www.esa.int/esaHS/partstates.html

Europese Ruimtevaart Agentschap (European Space Agency, ESA): http://www.esa.int

Andere ruimtevaartorganisaties: http://www.esa.int/esaHS/ESAGRE0VMOC_index_0.html

Odissea missie: http://www.esa.int/esaHS/ESAZ9576K3D_astronauts_0.html

Astronauten: http://www.esa.int/esaHS/astronauts.html

De bouw van het Internationaal Ruimtestation

Huidige situatie: http://www.esa.int/esaHS/ESAI2X0VMOC_iss_0.html

Fases in het samenstellen (CSA): http://www.space.gc.ca/asc/eng/iss/assembly/default.asp

Node 2: http://www.esa.int/esaHS/ESAWEL0VMOC_iss_0.html

Node 3: http://www.esa.int/esaHS/ESAFQL0VMOC_iss_0.html

Canadarm2: http://www.space.gc.ca/asc/eng/exploration/canadarm/default.asp

2.1

Rakettechnologie (Docentenboek): http://www.esa.int/esaCP/ESAOMFG18ZC_index_0.html

ATV: http://www.esa.int/esaHS/ESA4ZJ0VMOC_iss_0.html

Leren leven met de bewegingswetten: http://www.esa.int/esaHS/ESABYU0VMOC_astronauts_0.html

Lanceertoestellen:

Lanceertoestellen: http://www.esa.int/esaLA/index.html

Actie en reactie: http://www.esa.int/esaCP/ESA1NFG18ZC_index_2.html

Groene brandstof voor de voortstuwing in de ruimte: http://www.esa.int/esaCP/ESAM1TPZ9NC_index_2.html

Hoe werken lanceertoestellen?: http://www.esa.int/esaKIDSen/SEMIGIYEM4E_Liftoff_0.html

Over de juiste banen rond de Aarde:: http://www.esa.int/esaCP/ESA6YFG18ZC_index_2.html

Wat is een lanceerraket?: http://esamultimedia.esa.int/multimedia/gamekids/index.html

Met drie trappen de ruimte in: http://www.esa.int/esaCP/ESAMPFG18ZC_index_2.html

2.2

Ruimtewandelingen: www.esa.int/export/esaHS/GGGM04JPEIC_astronauts_0.html

Europese astronauten: www.esa.int/export/esaHS/astronauts.html

EVA (NASA): http://www.spaceflight.nasa.gov/station/eva/index.html

EVA (JAXA): http://spaceinfo.jaxa.jp/note/yujin/e/yuj101_eva_e.html

Ruimtepakken (JAXA): http://spaceinfo.jaxa.jp/note/yujin/e/yuj108_suits_e.html

Ruimtepakken (NASA): http://www.jsc.nasa.gov/programs/exhibits/suits.html

2.3

Feiten over de Europese Robotarm: http://www.esa.int/esaHS/ESAQEI0VMOC_iss_0.html

Feiten over Cupola: http://www.esa.int/esaHS/ESA65K0VMOC_iss_0.html

Canadarm2: http://www.space.gc.ca/asc/eng/exploration/canadarm/default.asp

Geschiedenis van robotten (CSA): http://www.space.gc.ca/asc/pdf/educator-story_robot.pdf

Inleiding op robotten en automatische systemen (CSA): http://www.space.gc.ca/asc/pdf/educator-robot_edu.pdf

Leven aan boord van het Internationaal Ruimtestation

Europese astronauten: http://www.esa.int/esaHS/astronauts.html

Leven in de ruimte: www.esa.int/export/esaHS/ESAGO90VMOC_astronauts_0.html

Dagelijks leven: www.esa.int/export/esaHS/ESAH1V0VMOC_astronauts_0.html

Leren leven met de bewegingswetten: www.esa.int/export/esaHS/ESABYU0VMOC_astronauts_0.html

3.1

Europese astronauten: www.esa.int/export/esaHS/astronauts.html

Odissea missie: www.esa.int/export/esaMI/Odissea_Mission_ENGLISH/

Leven in de ruimte: www.esa.int/export/esaHS/ESAGO90VMOC_astronauts_0.html

Leren leven met de bewegingswetten: www.esa.int/export/esaHS/ESABYU0VMOC_astronauts_0.html

Dagelijks leven: www.esa.int/export/esaHS/ESAH1V0VMOC_astronauts_0.html

Leven in het ISS (Bronnen voor onderwijzers, CSA): http://www.space.gc.ca/asc/pdf/educator-liv_wor_iss.pdf

Leven in de ruimte (NASA): www.spaceflight.nasa.gov/living/index.html

Leren leven met de bewegingswetten: www.esa.int/export/esaHS/ESABYU0VMOC_astronauts_0.html

3.2

Leven in de ruimte: www.esa.int/export/esaHS/ESAGO90VMOC_astronauts_0.html

Leren leven met de bewegingswetten: www.esa.int/export/esaHS/ESABYU0VMOC_astronauts_0.html

Dagelijks leven: www.esa.int/export/esaHS/ESAH1V0VMOC_astronauts_0.html

Leven op het ISS (Bronnen voor onderwijzers, CSA): http://www.space.gc.ca/asc/pdf/educator-liv_wor_iss.pdf

Leven en werken in het ISS: http://www.space.gc.ca/asc/pdf/educator-living_iss.pdf

Leven in de ruimte (NASA): www.spaceflight.nasa.gov/living/index.html

3.3

Recycling van water (MELISSA project): http://www.estec.esa.nl/ecls/?p=melissa

http://www.esa.int/esaCP/ESAMEHG18ZC_Improving_0.html

http://www.esa.int/esaCP/ESA4QGZ84UC_Improving_0.html

http://www.esa.int/esaCP/ESA9CV0VMOC_Life_0.html

Water in het ruimtestation: http://spaceflight.nasa.gov/living/factsheets/water.html

Levensondersteunende Systemen in het Internationaal Ruimtestation (NASA): http://www.nasa.gov/centers/marshall/pdf/104840main_eclss.pdf

Waterzuivering (NASA): http://virtualastronaut.jsc.nasa.gov/teacherportal/pdfs/WaterPurificationfortheISS.pdf

2003 Internationaal Jaar van zuiver water (UNESCO): http://www.wateryear2003.org/ev.php?URL_ID=1456&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201

Werken aan boord van het Internationaal Ruimtestation

Onderzoek in de ruimte: www.esa.int/export/esaHS/research.html

Gebruiksondersteunende en Operationele Centra: www.esa.int/export/esaHS/ESA1WJ0VMOC_iss_0.html

4.1

Gewichtloosheid:

Gewichtloosheid: www.spaceflight.esa.int/users/materials

Gewichtloos in de ruimte: www.esa.int/export/esaCP/ESAB2VG18ZC_index_0.html

Microzwaartekracht (NASA): http://www.nasa.gov/audience/foreducators/k-4/features/F_Microgravity_Bad_Hair_Day.html

Banen (animatie – gewichtloosheid): www.esa.int/export/esaCP/ESA104MBAMC_FeatureWeek_0.html

Schiet een kanonbal in een baan (NASA): http://spaceplace.jpl.nasa.gov/orbits1.htm

Paraboolvluchten en onderzoeksraketten:

ESA Paraboolvluchten: www.spaceflight.esa.int/users/file.cfm?filename=miss-parafl

ESA Paraboolvluchten voor studenten: www.estec.esa.nl/outreach/parabolic/

Zwevende studenten aan het werk: www.esa.int/export/esaHS/ESAFDMPV16D_index_0.html

Onderzoeksraketten: www.esa.int/export/esaHS/ESATRRVRXLC_research_0.html

4.2

Onderzoek in de ruimte: www.esa.int/export/esaHS/research.html

Voordelen van wetenschappelijk onderzoek in het ISS (CSA): http://www.space.gc.ca/asc/eng/iss/science.asp

Ruimteonderzoek (NASA): http://spaceresearch.nasa.gov/

Leven in de ruimte – met een link naar werken (NASA): www.spaceflight.nasa.gov/living/index.html

Biolab: www.esa.int/export/esaHS/ESA8EG0VMOC_iss_0.html

Microgravity Science Glovebox: www.esa.int/export/esaHS/ESAUEQVTYWC_research_0.html

Experimenten op missie van Frank De Winne: www.esa.int/export/esaMI/Odissea_Mission_ENGLISH/ESA0J176K3D_0.html

4.3

Tuinen in de ruimte: http://www.esa.int/esaHS/ESA93GG18ZC_research_0.html

Artikelen over planten in de Ruimte (NASA):

http://www.nasaexplores.com/search_nav_k_4.php?id=01-048&gl=k4

http://www.nasaexplores.com/search_nav_9_12.php?id=03-002&gl=912

http://www.nasaexplores.com/search_nav_5_8.php?id=03-014&gl=58

http://www.nasaexplores.com/search_nav_5_8.php?id=02-042&gl=58

http://liftoff.msfc.nasa.gov/news/2003/news-plants.asp

Onderzoek op planten in de ruimte (NASA): http://exploration.nasa.gov/articles/gardengrow.html

Planten kunnen recyclen: http://nasaexplores.nasa.gov/show_912_teacher_st.php?id=030109113549

Plantenhouders: http://www.ntnu.no/gemini/2001-05/30_1.htm

http://www.nasaexplores.com/show_58_teacher_st.php?id=030109112217

4.4

Materials Exposure and Degradation Experiment (MEDET): http://www.cnes.fr/

http://www.onera.fr/

http://www.soton.ac.uk/

http://www.estec.esa.nl/

Wetenschappen met betrekking tot materie in de ruimte: http://www.spaceflight.esa.int/users/materials/index.html

Onderzoek in de ruimte: http://www.esa.int/esaHS/ESA6CT0VMOC_research_0.html

Innovatieve technologie: http://www.esa.int/esaHS/ESAELP0VMOC_research_0.html

Binnenin het Columbus laboratorium/ Laboratorium voor Wetenschappen met betrekking tot materie: http://www.esa.int/esaHS/ESATZR0VMOC_iss_0.html

http://www.esa.int/esaHS/ESA2HT0VMOC_iss_0.html

Columbus/ externe vrachten: http://www.esa.int/esaHS/ESAAYI0VMOC_iss_0.html

Toekomstige missies

De toekomst: www.esa.int/export/esaHS/future.html

De toekomst van de bemande ruimtevaart: www.esa.int/export/esaCP/GGGUPPD3KCC_Life_0.html

Druk

Aschehoug og Gyldendals Lille Norske Leksikon, Kunnskapsforlaget, Oslo 2000. ISBN 82-573-0796-3

H. Bakalian, C. A. Caputo, E. M. Eiger et al. (eds.), Exploring the Universe, Prentice Hall, New Jersey 1993. ISBN 0-13-977331-2

P. E. Blackwood, J. A. Boeschen, A. A. Carin et al., HBJ SCIENCE, Harcourt Brace Jovanovich, in association with the Science Museum, Orlando 1985. ISBN 0-15-365494-5

K. Bradshaw, M. Crowley, C. Jenner et al. (eds.), SCIENCE, Dorling Kindersley, London 2002. ISBN 0-7513 3981 4

G. Caprara and G. Reibaldi, SPAZIO Base Europa – Come Utilizzare Per La Terra La Stazione Spaziale Internazionale, Instituto Geografico DeAGOSTINI S.p.A., In collaborazione con European Space Agency, Novara 2001. ISBN 88-415-9545-0

N. Champion (ed.), Verdensrommet, Tiden Norsk Forlag A/S, 1992. ISBN 82-10-03520-7.

H. Cooper and N. Henbest, Damms store bok om universet – spennende oppgaver og forsøk som avslører universets hemmeligheter, N.W. Damm & Søn A.S. 1995. ISBN 82-517-8045-4

Det kongelige kirke- utdannings- og forskningsdepartement, Læreplanverket for den 10-årige grunnskolen, Nasjonalt Læremiddelsenter, 1996. ISBN 82-7726-411-9

M. J. Dyson, Space Station Science – life in free fall, Scholastic, New York 1999. ISBN 0-590-05889-4

ESA BR-144, Columbus: Europe’s Laboratory on the International Space Station. ESA Publications Division, ESTEC, Noordwijk 1999. ISBN 92-9092-637-6

ESA SP-491, Proceedings Teach Space 2001 International Space Station Education Conference, ESA Publications Division, ESTEC, Noordwijk 2002. ISBN 92-9092-801-8

ESA SP-1251, Seibert, G. et al, A World Wtihout Gravity - Research in Space for Health and Industrial Processes, ESA Publication Division, ESTEC, Noordwijk 2001. ISBN 92-9092-604-X

N. H. Fløttre, Mennesket i rommet, Univeristetsforlaget, i samarbeid med Norwegian Spacecentre, Oslo 1993. ISBN 82-00-21880-5

The International Space Station European Users Guide, UIC-ESA-UM-0001, ESA Directorate of Manned Spaceflight and Microgravity.

International Space Station takes Europe to new heights. ESA Communications, Paris 2001.

Space Station advances with European expertise. ESA Communications Office, Directorate of Manned Spaceflight and Microgravity, ESA, ESTEC, Noordwijk 2002.

B. Thode and T. Thode “Microgravity: Earth and Space – An Educator’s Guide with Activities in Technology, Science, and Matematics Education”, Produced by the International Technology Education Association under NASA Grant NAG8-1546 (EG-2001-01-12-MSFC)